# Paradontoza – jak rozpoznać zapalenie przyzębia i skutecznie je leczyć

> Paradontoza, czyli zapalenie przyzębia, to poważna choroba tkanek utrzymujących zęby w kości szczęki. Nieleczona może powodować ból, obrzęk dziąseł, rozchwianie zębów, a nawet ich utratę. Na szczęście istnieją metody leczenia, które pomagają ją opanować. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest paradontoza, jakie są jej objawy i jak jej zapobiegać.

_Andrea Seraina · 2023-05-30_

## Czym jest paradontoza?

Paradontoza, a fachowo zapalenie przyzębia (periodontitis), to przewlekła choroba zapalna całego aparatu zawieszeniowego zęba, czyli przyzębia. Stan zapalny niszczy tkanki, które utrzymują zęby w kości szczęki, przez co zęby tracą stabilność. Jeśli choroba nie jest właściwie leczona, w najgorszym przypadku prowadzi do utraty zębów i zaniku kości.

### Jak powstaje paradontoza?

Choroba zaczyna się od bakterii w płytce nazębnej, które gromadzą się na powierzchni zębów i przy brzegu dziąseł. Płytka może zawierać resztki jedzenia i inne substancje, które mieszają się ze śliną i tworzą lepką warstwę na zębach i [dziąsłach](https://www.alpinewhite.com/pl-PL/artykul/zdrowe-dziasla). W efekcie pojawia się stan zapalny dziąseł, czyli [zapalenie dziąseł](https://www.alpinewhite.com/pl-PL/artykul/zapalenie-dziasel). Można je cofnąć dzięki dobrej [pielęgnacji zębów](https://www.alpinewhite.com/pl-PL/artykul/pielegnacja-zebow).

Jeśli płytka nie zostanie usunięta, twardnieje i zamienia się w kamień nazębny. Bakterie atakują wtedy cały aparat zawieszeniowy zęba, a kamień odkłada się także pod linią dziąseł. To główna przyczyna paradontozy.

Poza płytką nazębną stany zapalne dziąseł mogą mieć też inne przyczyny, na przykład:

- choroby zakaźne
- choroby układu odpornościowego
- zaburzenia genetyczne lub rozwojowe
- zaburzenia hormonalne lub żywieniowe
- zaburzenia metabolizmu
- urazy, takie jak rany czy oparzenia

### Co sprzyja rozwojowi paradontozy?

Rozwój choroby mogą sprzyjać: palenie papierosów, [cukrzyca](https://www.alpinewhite.com/pl-PL/artykul/cukrzyca-a-higiena-jamy-ustnej), niedostateczna higiena jamy ustnej, niektóre leki (np. przeciwpadaczkowe lub blokery kanałów wapniowych stosowane w chorobach układu krążenia), [stres](https://www.alpinewhite.com/pl-PL/artykul/stres-a-zeby), zmiany hormonalne, takie jak ciąża czy menopauza, zgrzytanie zębami ([bruksizm](https://www.alpinewhite.com/pl-PL/artykul/zgrzytanie-zebami)), predyspozycje genetyczne i niezbilansowana dieta.

[Palenie](https://www.alpinewhite.com/pl-PL/artykul/wybielanie-zebow-dla-palaczy) zwiększa ryzyko paradontozy, ponieważ pogarsza [higienę jamy ustnej](https://www.alpinewhite.com/pl-PL/artykul/higiena-jamy-ustnej) i [hamuje wydzielanie śliny](https://www.alpinewhite.com/pl-PL/artykul/suchosc-w-ustach), która pomaga zapobiegać tworzeniu się płytki nazębnej.

Osoby z cukrzycą częściej chorują na paradontozę, bo są bardziej podatne na infekcje, a ich zdolność do zwalczania bakterii jest osłabiona.

Ważną rolę odgrywa też zaniedbana higiena jamy ustnej. Wtedy w ustach gromadzi się więcej bakterii, które z czasem mogą wywołać zapalenie aparatu zawieszeniowego zęba i niszczenie tkanek.

Niektóre leki mogą osłabiać naturalną odporność organizmu na infekcje bakteryjne, a zmiany hormonalne, np. w czasie menopauzy, mogą zaburzać prawidłowe procesy gojenia dziąseł. Zgrzytanie zębami (bruksizm) może sprzyjać chorobom przyzębia, ponieważ zwiększa nacisk na zęby i dziąsła i z czasem je podrażnia.

Korony i wypełnienia mogą sprzyjać suchości w ustach, a przez to odkładaniu się płytki i osiadaniu bakterii przy szyjkach zębów.

Z chorobami przyzębia łączy się także genetyka: niektóre geny zwiększają wrażliwość na określone bakterie lub wpływają na to, jak organizm na nie reaguje. Niezdrowa dieta również bywa powiązana z chorobami dziąseł, ponieważ osłabia zdolność układu odpornościowego do walki z bakteriami, co sprzyja ich gromadzeniu się w jamie ustnej.

## Jakie są objawy paradontozy?

Objawy choroby przyzębia mogą być lekkie lub poważne, ale na początku często pozostają niezauważone. Do częstych objawów paradontozy należą: czerwone, opuchnięte lub wrażliwe dziąsła, krwawiące dziąsła podczas szczotkowania lub nitkowania, cofające się dziąsła oraz utrzymujący się [nieświeży oddech](https://www.alpinewhite.com/pl-PL/artykul/nieswiezy-oddech).

W zaawansowanej paradontozie między zębami mogą tworzyć się kieszonki, a między dziąsłem a kością szczęki przetoki (małe kanały). Prowadzi to do infekcji i utraty kości. Może też pojawić się obrzęk twarzy, który wskazuje na rozprzestrzeniającą się infekcję. Jeśli choroba postępuje, może spowodować nieodwracalne uszkodzenie tkanek, a nawet [utratę zębów](https://www.alpinewhite.com/pl-PL/artykul/chore-zeby).

Krótkie podsumowanie objawów:

- czerwone, opuchnięte i/lub wrażliwe dziąsła
- krwawienie podczas szczotkowania zębów lub używania nici dentystycznej
- cofające się lub krwawiące dziąsła
- utrzymujący się nieprzyjemny zapach z ust
- ból podczas żucia
- rozchwiane zęby
- [nadwrażliwość](https://www.alpinewhite.com/pl-PL/artykul/nadwrazliwosc-zebow) zębów na gorące lub zimne
- zmiany w ustawieniu zgryzu
- ropa wokół korzenia zęba
- ropnie (kieszonki) między zębami
- przetoki (małe kanały) między dziąsłem a kością szczęki
- obrzęk twarzy

Jeśli zauważysz u siebie opisane objawy, zgłoś się do stomatologa na badanie. Tylko w ten sposób można stwierdzić, czy to rzeczywiście paradontoza.

W zaawansowanym stadium choroby dentysta może skierować cię do periodontologa, czyli specjalisty od chorób przyzębia, z którym omówisz potrzebne etapy leczenia.

## Jakie są skutki paradontozy?

Skutki paradontozy mogą być poważne i dalekosiężne. Nieleczona prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia tkanek i utraty zębów, a także zwiększa ryzyko infekcji. Paradontozę wiąże się również z częstszym występowaniem chorób układu krążenia, udarów i niektórych chorób układu oddechowego.

Opisuje się także związek paradontozy z innymi chorobami ogólnoustrojowymi, takimi jak cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, zespół metaboliczny i demencja.

Ponadto paradontozę łączy się z przedwczesnymi porodami. Bakterie z jamy ustnej mogą przedostać się do krwiobiegu i dotrzeć do macicy, gdzie wywołują infekcję lub stan zapalny, który może doprowadzić do wcześniejszego porodu.

## Jak zapobiegać paradontozie?

Paradontozie można zapobiegać, a podstawą są zdrowe zęby i dziąsła. Szczotkuj zęby dwa razy dziennie przez co najmniej dwie minuty i codziennie używaj nici dentystycznej, aby usunąć resztki jedzenia i bakterie z przestrzeni międzyzębowych. Płyn do płukania jamy ustnej o działaniu antybakteryjnym może pomóc ograniczyć osadzanie się płytki nazębnej.

Ważne jest też regularne profesjonalne czyszczenie zębów, które usuwa płytkę i kamień nazębny niemożliwe do usunięcia samą szczoteczką i nicią. Wykonuje je dentysta lub higienistka stomatologiczna, a [higienizacja](https://www.alpinewhite.com/pl-PL/artykul/higiena-jamy-ustnej-u-higienistki) pomaga utrzymać dobrą higienę jamy ustnej.

Odżywiaj się zdrowo i unikaj słodkich [produktów](https://www.alpinewhite.com/pl-PL/artykul/produkty-dobre-dla-zebow) i napojów, ponieważ sprzyjają one powstawaniu płytki i kamienia nazębnego.

Rzucenie palenia to kolejny sposób na zmniejszenie ryzyka paradontozy. Palenie może nasilać stan zapalny dziąseł i prowadzić do ich recesji, a także spowalnia gojenie po leczeniu.

Regularne kontrole stomatologiczne i profesjonalne czyszczenie zębów powinny być częścią twojego planu profilaktyki. Wczesne wykrycie choroby może zdecydować o tym, czy uda się uniknąć poważnych powikłań. W codziennej pielęgnacji możesz wspierać zdrowie dziąseł dobrą szczoteczką i dokładnym szczotkowaniem, a w razie wątpliwości zapytaj o radę swojego stomatologa.

## Jak leczy się paradontozę?

Leczenie paradontozy zwykle łączy kilka metod: profesjonalne czyszczenie zębów, usunięcie kamienia nazębnego i wygładzenie korzeni (zabieg, podczas którego usuwa się płytkę i kamień spod linii dziąseł, z głębokich kieszonek), antybiotykoterapię oraz inne terapie, takie jak terapia laserowa czy przeszczep tkanki miękkiej.

Higienizacja pomaga usunąć płytkę i kamień nad i pod linią dziąseł, co może zmniejszyć stan zapalny i poprawić kondycję dziąseł.

Usuwanie kamienia i wygładzanie korzeni wykonuje się zwykle w znieczuleniu miejscowym. Pozwala to usunąć osady płytki i kamienia, które mocno przylgnęły pod dziąsłem.

Stosuje się też antybiotyki, aby zwalczyć bakterie w jamie ustnej, a terapia laserowa może pobudzać odbudowę kości. Przeszczepy tkanki miękkiej mogą zastąpić tkankę utraconą z powodu choroby przyzębia.

W trakcie leczenia trzeba też zdecydować, których zębów nie da się już uratować. Jeśli kość wokół zęba jest tak mocno uszkodzona, że nie zapewnia mu wystarczającego oparcia, ząb trzeba usunąć.

W zaawansowanej paradontozie może być konieczny zabieg chirurgiczny, aby uratować zęby i dziąsła.

### Jak wygląda przebieg leczenia?

Leczenie zaczyna się od instruktażu prawidłowej pielęgnacji zębów. Pacjent dowiaduje się, jak ważna jest dobra higiena jamy ustnej w zapobieganiu zapaleniu dziąseł. Specjalista pokazuje właściwą technikę szczotkowania oraz sposób korzystania ze [szczoteczki](https://www.alpinewhite.com/pl-PL/sklep/toothbrush) i nici dentystycznej, a także z innych pomocy, np. szczoteczek międzyzębowych.

Następnie podczas profesjonalnego czyszczenia usuwa się płytkę i kamień nad i pod linią dziąseł. Często po nim następuje wygładzenie korzeni. Skalerem usuwa się płytkę i kamień spod dziąsła, a specjalnym narzędziem wygładza się szorstkie miejsca na powierzchni korzeni. W niektórych przypadkach przepisuje się też antybiotyki, aby zwalczyć bakterie w jamie ustnej.

Kolejnym krokiem bywa terapia laserowa lub przeszczep tkanki miękkiej, zależnie od rodzaju uszkodzeń zębów i dziąseł. W terapii laserowej energię świetlną kieruje się na problematyczne miejsca, aby pobudzić odbudowę kości i zmniejszyć stan zapalny, a przeszczepy tkanki miękkiej mogą zastąpić utraconą tkankę dziąsła.

Po zakończeniu leczenia efekty utrzymuje się dzięki wspomagającej terapii przyzębia (UPT). Polega ona na stałej kontroli stanu przyzębia i, w razie potrzeby, ponownym usuwaniu osadu.

## Na co zwrócić uwagę po leczeniu paradontozy?

Po leczeniu zwróć uwagę na poprawę stanu dziąseł i ustępowanie stanu zapalnego. Dziąsła powinny być mniej wrażliwe, mieć zdrowszy kolor i ściślej przylegać do zębów. Krwawienie podczas szczotkowania lub nitkowania powinno z czasem zanikać.

Aby paradontoza nie wróciła, dbaj o dobrą higienę jamy ustnej i regularnie chodź na wizyty kontrolne.

Regularna higienizacja może też pomóc w wykryciu innych potencjalnych problemów, takich jak próchnica, dzięki czemu można zareagować odpowiednio wcześnie. Jeśli objawy się utrzymują, zawsze zgłoś się do stomatologa.

---
Canonical: https://www.alpinewhite.com/pl-PL/artykul/paradontoza
