Powrót do przeglądu
Zielony aplikator podczas zabiegu górnego zęba przedniego, w tle niebieskie rękawiczki

Szkliwo zębów – poradnik: jak je chronić i wzmacniać

Zdrowie zębów16 lut 20234 min czytania

Szczotkujesz zęby co najmniej dwa razy dziennie, ale czy wiesz dlaczego? Usuwasz w ten sposób płytkę nazębną i osad, które gromadzą się na szkliwie. Szkliwo zębów to najtwardsza tkanka w ludzkim organizmie i tarcza ochronna, która osłania zęby przed skutkami gryzienia i żucia. Z czasem ta warstwa może jednak ulegać ścieńczeniu i erozji. Z tego artykułu dowiesz się, jak zbudowane jest szkliwo, co je osłabia i jak dbać o nie na co dzień.


Andrea Seraina

Andrea Seraina

Dental Content Specialist

Szkliwo zębów – budowa i skład

Szkliwo zębów to najtwardsza tkanka w ludzkim organizmie i naturalna tarcza ochronna zębów. Może mieć nawet 2,5 mm grubości i pokrywa całą koronę zęba, pod którą znajduje się zębina (dentyna).

Szkliwo składa się z kryształów hydroksyapatytu, czyli związków wapnia i fosforu. Dzięki temu jest twarde, a jednocześnie wystarczająco elastyczne, by wytrzymać siły działające podczas gryzienia i żucia. Zawiera też białka, które łączą minerały i dodatkowo je wzmacniają. Powierzchnię szkliwa pokrywa błonka nabyta (pellikula), która chroni je przed kwasami pochodzącymi z jedzenia i bakterii. Szkliwo przenikają ponadto drobne pory i kanaliki, przez które do wnętrza zęba mogą docierać składniki z jedzenia i picia.

Jak powstaje szkliwo?

Szkliwo wytwarzają komórki zwane ameloblastami. Wydzielają one minerały, głównie hydroksyapatyt, które budują twardą, zewnętrzną warstwę zęba. Z wiekiem zdolność do ich produkcji maleje. Szkliwo może wtedy słabnąć i stawać się bardziej podatne na uszkodzenia, np. przez kwaśne produkty i napoje czy zgrzytanie zębami. To z kolei sprzyja próchnicy i innym problemom z zębami. Aby temu zapobiegać, szczotkuj zęby dwa razy dziennie pastą z fluorem i regularnie używaj nici dentystycznej. Szkliwu pomaga też zrównoważona dieta z produktami bogatymi w wapń, takimi jak nabiał, warzywa liściaste, rośliny strączkowe i orzechy.

Pudełko i tubka ALPINE WHITE Extra White Whitening Toothpaste, napis „Swiss Made”
4.7(69)

Wybielająca Pasta do Zębów Extra White

19,90 €

75 ml • 26,53 €

Dowiedz się więcej

Jak szkliwo chroni zęby?

Szkliwo jest twarde, ale jednocześnie dość wrażliwe. Tworzą je białka, minerały i sole, dzięki którym wytrzymuje codzienne obciążenia. Ta warstwa działa jak tarcza i chroni zęby przed próchnicą i ubytkami. To dzięki szkliwu zęby mają naturalny, perłowobiały wygląd.

Dlaczego szkliwo ścieńcza się z czasem?

Szkliwo jest najtwardszą substancją w organizmie, ale nie jest niezniszczalne. Codziennie uszkadza je zbyt energiczne szczotkowanie, zgrzytanie zębami oraz kwaśne produkty. Z czasem szkliwo po prostu się ściera. Swoje robią też bakterie, które wytwarzają kwasy, atakujące szkliwo, i tworzą płytkę nazębną. Ponieważ szkliwo nie regeneruje się samo w naturalny sposób, takie zmiany mogą być trwałe, jeśli nie zadbasz o nie w porę.

Jakie produkty wzmacniają szkliwo?

Wybierając odpowiednie produkty, możesz wspierać szkliwo i chronić je przed uszkodzeniami. Najlepsze są produkty bogate w wapń: nabiał, warzywa liściaste, rośliny strączkowe i orzechy. Wapń pomaga uzupełniać minerały, które szkliwo traci przez codzienne ścieranie lub działanie kwasów. Chrupiące owoce i warzywa, takie jak seler czy jabłka, pobudzają też wydzielanie śliny, która wypłukuje resztki jedzenia między posiłkami. Pij również dużo wody. Pomaga ona usuwać bakterie, które z czasem mogą prowadzić do osłabienia szkliwa. Te proste nawyki pomogą ci utrzymać zdrowe zęby z mocnym szkliwem.

Co niszczy szkliwo?

Zdrowa dieta jest ważna dla zębów i dziąseł, ale niektóre produkty mogą atakować szkliwo. Należą do nich owoce cytrusowe, soki owocowe, nadmiar słodkich przekąsek i napojów gazowanych. Kwaśne produkty mogą osłabiać szkliwo, a w przyszłości prowadzić do próchnicy i nadwrażliwości zębów. Jeśli masz ochotę na takie przekąski lub napoje, po jedzeniu przepłucz usta wodą albo pij do posiłku czystą wodę, by zmniejszyć ilość kwasu w jamie ustnej. Ogranicz też cukier, kawę, słodycze, lemoniady, wino i inne kwaśne produkty, a szkliwo dłużej pozostanie w dobrej kondycji.

Po czym poznać osłabione szkliwo?

Najlepiej obserwować swoje zęby i sygnały, które wysyłają. Pierwszym objawem osłabionego szkliwa jest zwykle nadwrażliwość – na przykład podczas jedzenia lub picia czegoś gorącego albo zimnego. Jeśli zęby są bardzo wrażliwe, może to oznaczać, że szkliwo jest osłabione. Wskazówką bywa także kolor zębów: przebarwienia mogą świadczyć o uszkodzeniu szkliwa. Jeśli wyraźnie widać drobne rowki na powierzchni zębów, szkliwo mogło ulec nadmiernemu starciu. Gdy zauważysz u siebie któryś z tych objawów lub coś cię niepokoi, umów się na kontrolę do stomatologa.

Co zrobić, gdy szkliwo jest uszkodzone?

Gdy szkliwo jest uszkodzone, może się wydawać, że nie ma już nadziei dla twoich zębów. W rzeczywistości możesz zrobić kilka kroków, by poprawić stan jamy ustnej. Przede wszystkim jak najszybciej zgłoś się do dentysty, który ustali najlepsze postępowanie. Stomatolog lub higienistka stomatologiczna może zalecić fluoryzację albo specjalne pasty i płyny do płukania dla osób z osłabionym szkliwem. Ogranicz też produkty z dużą ilością cukru i kwasów, ponieważ mogą dodatkowo ścierać pozostałe szkliwo.

Jak dbać o szkliwo na co dzień?

Prawidłowa technika szczotkowania i dobra higiena jamy ustnej nie tylko chronią przed bólem zębów, ale też pomagają zachować szkliwo. Szczotkuj zęby regularnie i raz na jakiś czas zadbaj o profesjonalne czyszczenie zębów u dentysty lub higienistki stomatologicznej. Wybieraj pastę do zębów z fluorem, który pomaga remineralizować i wzmacniać szkliwo. Możesz też sięgnąć po żel fluorkowy. Unikaj twardych szczoteczek i zbyt mocnego szorowania. Więcej o prawidłowym szczotkowaniu przeczytasz w naszym artykule o higienie jamy ustnej. Nić dentystyczna usuwa resztki jedzenia z przestrzeni międzyzębowych, do których nie dociera szczoteczka. Picie dużej ilości wody pomaga z kolei wypłukiwać bakterie z jamy ustnej.

Niebieska ALPINE WHITE Soft Toothbrush w opakowaniu, obok luźna szczoteczka na jasnym tle
4.6(36)

Szczoteczka do Zębów

4,90 €

1 szt. • 4,90 €

Dowiedz się więcej

To może Cię również zainteresować

Śmiejący się mężczyzna z kręconymi włosami na białym tleZdrowie zębów

Zgrzytanie zębami – co warto o nim wiedzieć

Zdarzyło ci się obudzić z obolałą szczęką i podejrzeniem, że w nocy zgrzytasz zębami? To częstszy problem, niż się wydaje. Zgrzytanie zębami, czyli bruksizm, dotyczy wielu osób. Na szczęście można ograniczyć jego skutki. Sprawdź, co je powoduje, po czym je rozpoznasz i jak sobie z nim radzić.

Marchew, pomarańcze, imbir, cytryna i chili obok butelki soku na drewnieDieta i styl życia

Co jeść dla zdrowych zębów, a czego unikać?

Szczotkujesz zęby codziennie i czyścisz przestrzenie międzyzębowe nitką, ale czy robisz wszystko, by zadbać o zdrowie jamy ustnej? Liczy się nie tylko szczotkowanie. To, co jesz i pijesz, wpływa na zęby i dziąsła zarówno w krótkiej, jak i w długiej perspektywie. W tym artykule pokazujemy, jakie produkty są dobre dla zębów i czego lepiej unikać.