Jak powstaje próchnica?
Próchnica należy do najczęstszych problemów stomatologicznych. Wywołują ją bakterie żyjące w jamie ustnej, które żywią się cukrami z pokarmu i tworzą na zębach lepki osad. Bakterie te produkują kwasy, które przenikają przez szkliwo w głąb zęba i tworzą ubytki. Kwasy obniżają też pH w jamie ustnej, przez co bakterie mają idealne warunki do namnażania się, a zęby są coraz bardziej narażone na uszkodzenia.
Jakie są rodzaje próchnicy?
Wyróżnia się kilka rodzajów próchnicy. Oto trzy najważniejsze:
Próchnica szyjkowa najczęściej dotyka starszych osób, które zmagają się z cofającymi się dziąsłami. Pojawia się na powierzchni szyjki zęba.
Próchnica bruzd i szczelin występuje na powierzchniach żujących zębów trzonowych. Dzięki właściwej technice szczotkowania możesz jej skutecznie przeciwdziałać. Jeśli jednak zaniedbasz higienę jamy ustnej, szybko może stać się poważnym problemem.
Próchnica gładkich powierzchni pojawia się na płaskich, zewnętrznych powierzchniach zębów, gdy bakterie nie są usuwane, a na zębach gromadzi się osad. Osoby, których dotyczy ten rodzaj próchnicy, mogą jej przeciwdziałać dzięki regularnemu i prawidłowemu czyszczeniu przestrzeni międzyzębowych oraz stosowaniu pasty do zębów z fluorem.
Pierwsze objawy próchnicy – po czym ją poznać?
Próchnica często pojawia się bez ostrzeżenia, bo na wczesnym etapie (próchnica początkowa) zwykle nie boli. Powoli niszczy szkliwo i zwiększa ryzyko poważnych uszkodzeń. Dlatego tak ważna jest profilaktyka, a gdy rozpoznasz pierwsze objawy, od razu zadbaj o swoje zdrowie jamy ustnej. Do sygnałów ostrzegawczych należą nadwrażliwość zębów na gorące lub zimne jedzenie i napoje, widoczne przebarwienia zębów, ból zęba oraz nieświeży oddech.
Co się dzieje, gdy nie leczysz próchnicy?
Nieleczona próchnica może poważnie uszkodzić zęby. Gdy się powiększa, niszczy coraz więcej szkliwa i odsłania głębsze warstwy zęba. Bakterie zaczynają rozprzestrzeniać się w tych warstwach, osłabiając ząb jeszcze bardziej i zwiększając ryzyko zakażenia. Gdy próchnica sięgnie zębiny, możesz odczuwać ból podczas gryzienia lub żucia, a zęby przebarwiają się przez osad. Niekontrolowana próchnica może prowadzić do poważnych problemów z zębami, takich jak ropnie. Reaguj więc już przy pierwszych objawach, by uniknąć długofalowych skutków.
Jak próchnica wpływa na dziąsła?
Próchnica nie dotyczy tylko zębów, ale może też uszkadzać dziąsła. Gdy bakterie się rozprzestrzeniają, docierają do brzegu dziąseł i powodują stan zapalny. Obrzęk dziąseł może prowadzić do krwawienia podczas szczotkowania lub nitkowania, bólu w jamie ustnej oraz nieprzyjemnego smaku i zapachu z ust. Nieleczone zapalenie dziąseł może przejść w chorobę przyzębia, która prowadzi do zaniku kości wokół zębów, a w skrajnych przypadkach nawet do ich utraty.
Jak zapobiegać próchnicy zębów?
Najlepszą profilaktyką próchnicy jest codzienna rutyna pielęgnacyjna. Dbanie o zęby nie musi być skomplikowane. Małe kroki każdego dnia mogą pomóc ci uniknąć wizyty w gabinecie, której się obawiasz (strach przed dentystą dotyczy wielu osób). Szczotkowanie zębów dwa razy dziennie zapobiega próchnicy, a przy okazji odświeża oddech. Dbaj o higienę jamy ustnej: pamiętaj, by podczas szczotkowania czyścić wszystkie powierzchnie zębów, usuwać resztki jedzenia i raz dziennie używać nici dentystycznej. Pomagają też zdrowe przekąski, na przykład chrupiące owoce i warzywa. Zwiększają one wydzielanie śliny, która chroni zęby, wypłukując cukrowe resztki i bakterie wywołujące próchnicę.
Regularnie odwiedzaj też gabinet stomatologiczny na higienizację u higienistki. Jeśli stomatolog wykryje próchnicę początkową, może zaproponować zabieg, który ją zatrzyma.
Leczenie próchnicy – kiedy iść do dentysty?
Leczenie próchnicy wymaga często szczególnej uwagi. Choć regularne szczotkowanie i nitkowanie to podstawa pielęgnacji, zdarza się, że próchnica wymaga już interwencji w gabinecie. Wtedy najlepiej umówić się na dokładną konsultację ze stomatologiem.
Stomatolog oceni stopień zaawansowania próchnicy i zaproponuje odpowiednie leczenie, na przykład wypełnienie lub koronę, które przywrócą strukturę i funkcję zęba. Jeśli próchnica sięgnęła najgłębszych warstw zęba, konieczne bywa leczenie kanałowe. Polega ono na usunięciu zainfekowanych tkanek, by zapobiec uszkodzeniu sąsiednich zębów i tkanek. Zwykle wymaga kilku wizyt i zaczyna się od zdjęcia rentgenowskiego, które pokazuje, gdzie i jak głęboko sięga ubytek.