Czym jest korona zębowa?
Naturalna korona zęba to jego widoczna część, położona nad dziąsłem. Pokrywa ją szkliwo, czyli twarda warstwa chroniąca ząb. Gdy korona naturalna zostanie uszkodzona przez próchnicę, uraz lub inne choroby zębów, stomatolog może zaproponować koronę protetyczną.
Korona pomaga też zakotwiczyć sztuczny ząb w przypadku implantu lub protezy.
Koronę protetyczną wykonuje się w pracowni protetycznej na podstawie wycisku zęba. Następnie mocuje się ją na zębie za pomocą kleju lub cementu stomatologicznego. Dobrze dobrana korona przywraca funkcję i estetykę zęba, zapewnia mu ochronę oraz stabilność i nadaje naturalny wygląd.
Korona a most protetyczny: jaka jest różnica?
Główna różnica dotyczy zastosowania. Korona obejmuje całą widoczną część pojedynczego zęba. Most wykorzystuje dwie lub więcej koron, aby uzupełnić lukę po brakujących zębach. Różnią się też materiały: mosty często wykonuje się z porcelany łączonej z metalem, a korony – z wielu materiałów, takich jak stopy metali, żywica kompozytowa czy ceramika.
Rodzaje koron zębowych
Rodzaj korony dobiera się do potrzeb pacjenta i stanu zęba. Poniżej znajdziesz najważniejsze rozwiązania.
Czym są inlay i onlay?
Inlay to uzupełnienie stosowane przy leczeniu próchnicy lub większych ubytków na powierzchniach żujących zębów trzonowych. To uzupełnienie pośrednie: wykonuje się je poza jamą ustną pacjenta, a potem wkleja w ząb. Najczęściej powstaje z ceramiki, złota lub kompozytu w kolorze zęba i dobrze przylega do tkanek.
Onlay jest podobny do inlaya, ale oprócz powierzchni żującej obejmuje także guzki lub brzegi zęba. Stosuje się go przy większych uszkodzeniach, które wykraczają poza samą powierzchnię żującą. Jego również wykonuje się poza jamą ustną.
Korona pełna a korona częściowa: czym się różnią?
Różnica polega na zakresie preparacji, czyli na tym, ile naturalnego zęba trzeba przygotować pod koronę.
Korona pełna
Korona pełna obejmuje całą widoczną część zęba. Ząb szlifuje się do kształtu zbliżonego do stożka, aby zrobić miejsce dla korony, która otacza go ze wszystkich stron. Stosuje się ją, gdy ząb jest mocno zniszczony, silnie starty lub osłabiony po leczeniu kanałowym. Zapewnia dużą stabilność i trwałość.
Korona częściowa
Korona częściowa pokrywa tylko fragment zęba. Preparacja jest mniej rozległa: usuwa się wyłącznie uszkodzoną lub osłabioną część, a zdrowa tkanka zostaje. Dzięki temu zachowujesz jak najwięcej naturalnego zęba. Taką koronę wybiera się często przy większym ubytku, którego nie da się odbudować samym wypełnieniem lub inlayem.
Wybór między koroną pełną a częściową zależy od sytuacji danego zęba, rozległości uszkodzenia i oczekiwań estetycznych pacjenta. Decyzję podejmuje stomatolog.
Korona porcelanowa na metalu
Korona porcelanowa na metalu (metalowo-ceramiczna) ma konstrukcję ze stopu metalu pokrytą warstwą ceramiki. Łączy wytrzymałość metalu z estetyką ceramiki. Metalowy szkielet daje korony siłę, a ceramika nadaje naturalny kolor. Takie korony są bardzo trwałe, dlatego często stosuje się je w tylnej części jamy ustnej, gdzie liczą się stabilność i funkcja.
Korona pełnoceramiczna
Korona pełnoceramiczna jest wykonana w całości z ceramiki, bez metalowego szkieletu. Dobrze przepuszcza światło i wygląda podobnie do naturalnego zęba, dlatego chętnie wybiera się ją do zębów przednich, gdzie estetyka ma duże znaczenie. Sprawdza się też przy cofających się dziąsłach. Przy silnie przebarwionych zębach może zakryć przebarwienia.
Korona licowana
Korona licowana ma metalowy szkielet pokryty licówką ceramiczną w kolorze zęba. Wybiera się ją często ze względów estetycznych. Zapewnia dobrą równowagę między wytrzymałością a wyglądem i bywa stosowana na widocznych zębach, na przykład siekaczach.
Korona odlewana (złota)
Korony odlewane wykonuje się na przykład ze stopów złota lub innych metali szlachetnych, dlatego potocznie nazywa się je koronami złotymi. Cechują się dużą wytrzymałością i długą trwałością, więc dobrze sprawdzają się na zębach trzonowych i przedtrzonowych, które przenoszą duże obciążenia. Estetycznie nie są zbyt popularne, ale zapewniają doskonałe dopasowanie i funkcję.
Z czego robi się korony zębowe?
Do produkcji koron stosuje się wiele materiałów, a każdy ma inne zalety.
Korony porcelanowe wyglądają naturalnie i dobrze komponują się z kolorem oraz strukturą sąsiednich zębów.
Korony ze stopów metali, takich jak złoto, srebro czy pallad, są bardzo trwałe i odporne na ścieranie.
Korony z żywicy kompozytowej dają największą swobodę w kształtowaniu, więc technik dentystyczny łatwo dopasuje je do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Bez względu na materiał każda korona musi być wykonana z dużą precyzją, aby pacjent uzyskał jak najlepszy efekt.
Jak wygląda zakładanie korony?
Zakładanie korony nazywa się leczeniem protetycznym. W gabinecie stomatologicznym korona obejmuje całą widoczną część zęba.
Najpierw usuwa się niewielką ilość szkliwa, aby zrobić miejsce dla korony. Ząb zostaje przygotowany tak, by miał odpowiedni kształt i rozmiar. Następnie pobiera się wycisk, na podstawie którego pracownia protetyczna wykonuje indywidualną koronę. Do czasu jej gotowości ząb chroni tymczasowa korona, zwykle z tworzywa sztucznego.
Gdy gotowa korona jest już wykonana, mocuje się ją na przygotowanym zębie cementem lub specjalnym klejem. Na koniec stomatolog dopasowuje ją tak, aby nie przeszkadzała podczas gryzienia.