Powrót do przeglądu
Kobieta odciąga dolną wargę i pokazuje zaczerwienione dziąsło

Paradontoza – jak rozpoznać zapalenie przyzębia i skutecznie je leczyć

Zdrowie zębów30 maj 20236 min czytania

Paradontoza, czyli zapalenie przyzębia, to poważna choroba tkanek utrzymujących zęby w kości szczęki. Nieleczona może powodować ból, obrzęk dziąseł, rozchwianie zębów, a nawet ich utratę. Na szczęście istnieją metody leczenia, które pomagają ją opanować. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest paradontoza, jakie są jej objawy i jak jej zapobiegać.


Andrea Seraina

Andrea Seraina

Dental Content Specialist

Czym jest paradontoza?

Paradontoza, a fachowo zapalenie przyzębia (periodontitis), to przewlekła choroba zapalna całego aparatu zawieszeniowego zęba, czyli przyzębia. Stan zapalny niszczy tkanki, które utrzymują zęby w kości szczęki, przez co zęby tracą stabilność. Jeśli choroba nie jest właściwie leczona, w najgorszym przypadku prowadzi do utraty zębów i zaniku kości.

Jak powstaje paradontoza?

Choroba zaczyna się od bakterii w płytce nazębnej, które gromadzą się na powierzchni zębów i przy brzegu dziąseł. Płytka może zawierać resztki jedzenia i inne substancje, które mieszają się ze śliną i tworzą lepką warstwę na zębach i dziąsłach. W efekcie pojawia się stan zapalny dziąseł, czyli zapalenie dziąseł. Można je cofnąć dzięki dobrej pielęgnacji zębów.

Jeśli płytka nie zostanie usunięta, twardnieje i zamienia się w kamień nazębny. Bakterie atakują wtedy cały aparat zawieszeniowy zęba, a kamień odkłada się także pod linią dziąseł. To główna przyczyna paradontozy.

Poza płytką nazębną stany zapalne dziąseł mogą mieć też inne przyczyny, na przykład:

  • choroby zakaźne
  • choroby układu odpornościowego
  • zaburzenia genetyczne lub rozwojowe
  • zaburzenia hormonalne lub żywieniowe
  • zaburzenia metabolizmu
  • urazy, takie jak rany czy oparzenia

Co sprzyja rozwojowi paradontozy?

Rozwój choroby mogą sprzyjać: palenie papierosów, cukrzyca, niedostateczna higiena jamy ustnej, niektóre leki (np. przeciwpadaczkowe lub blokery kanałów wapniowych stosowane w chorobach układu krążenia), stres, zmiany hormonalne, takie jak ciąża czy menopauza, zgrzytanie zębami (bruksizm), predyspozycje genetyczne i niezbilansowana dieta.

Palenie zwiększa ryzyko paradontozy, ponieważ pogarsza higienę jamy ustnej i hamuje wydzielanie śliny, która pomaga zapobiegać tworzeniu się płytki nazębnej.

Osoby z cukrzycą częściej chorują na paradontozę, bo są bardziej podatne na infekcje, a ich zdolność do zwalczania bakterii jest osłabiona.

Ważną rolę odgrywa też zaniedbana higiena jamy ustnej. Wtedy w ustach gromadzi się więcej bakterii, które z czasem mogą wywołać zapalenie aparatu zawieszeniowego zęba i niszczenie tkanek.

Niektóre leki mogą osłabiać naturalną odporność organizmu na infekcje bakteryjne, a zmiany hormonalne, np. w czasie menopauzy, mogą zaburzać prawidłowe procesy gojenia dziąseł. Zgrzytanie zębami (bruksizm) może sprzyjać chorobom przyzębia, ponieważ zwiększa nacisk na zęby i dziąsła i z czasem je podrażnia.

Korony i wypełnienia mogą sprzyjać suchości w ustach, a przez to odkładaniu się płytki i osiadaniu bakterii przy szyjkach zębów.

Z chorobami przyzębia łączy się także genetyka: niektóre geny zwiększają wrażliwość na określone bakterie lub wpływają na to, jak organizm na nie reaguje. Niezdrowa dieta również bywa powiązana z chorobami dziąseł, ponieważ osłabia zdolność układu odpornościowego do walki z bakteriami, co sprzyja ich gromadzeniu się w jamie ustnej.

Jakie są objawy paradontozy?

Objawy choroby przyzębia mogą być lekkie lub poważne, ale na początku często pozostają niezauważone. Do częstych objawów paradontozy należą: czerwone, opuchnięte lub wrażliwe dziąsła, krwawiące dziąsła podczas szczotkowania lub nitkowania, cofające się dziąsła oraz utrzymujący się nieświeży oddech.

W zaawansowanej paradontozie między zębami mogą tworzyć się kieszonki, a między dziąsłem a kością szczęki przetoki (małe kanały). Prowadzi to do infekcji i utraty kości. Może też pojawić się obrzęk twarzy, który wskazuje na rozprzestrzeniającą się infekcję. Jeśli choroba postępuje, może spowodować nieodwracalne uszkodzenie tkanek, a nawet utratę zębów.

Krótkie podsumowanie objawów:

  • czerwone, opuchnięte i/lub wrażliwe dziąsła
  • krwawienie podczas szczotkowania zębów lub używania nici dentystycznej
  • cofające się lub krwawiące dziąsła
  • utrzymujący się nieprzyjemny zapach z ust
  • ból podczas żucia
  • rozchwiane zęby
  • nadwrażliwość zębów na gorące lub zimne
  • zmiany w ustawieniu zgryzu
  • ropa wokół korzenia zęba
  • ropnie (kieszonki) między zębami
  • przetoki (małe kanały) między dziąsłem a kością szczęki
  • obrzęk twarzy

Jeśli zauważysz u siebie opisane objawy, zgłoś się do stomatologa na badanie. Tylko w ten sposób można stwierdzić, czy to rzeczywiście paradontoza.

W zaawansowanym stadium choroby dentysta może skierować cię do periodontologa, czyli specjalisty od chorób przyzębia, z którym omówisz potrzebne etapy leczenia.

Jakie są skutki paradontozy?

Skutki paradontozy mogą być poważne i dalekosiężne. Nieleczona prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia tkanek i utraty zębów, a także zwiększa ryzyko infekcji. Paradontozę wiąże się również z częstszym występowaniem chorób układu krążenia, udarów i niektórych chorób układu oddechowego.

Opisuje się także związek paradontozy z innymi chorobami ogólnoustrojowymi, takimi jak cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, zespół metaboliczny i demencja.

Ponadto paradontozę łączy się z przedwczesnymi porodami. Bakterie z jamy ustnej mogą przedostać się do krwiobiegu i dotrzeć do macicy, gdzie wywołują infekcję lub stan zapalny, który może doprowadzić do wcześniejszego porodu.

Jak zapobiegać paradontozie?

Paradontozie można zapobiegać, a podstawą są zdrowe zęby i dziąsła. Szczotkuj zęby dwa razy dziennie przez co najmniej dwie minuty i codziennie używaj nici dentystycznej, aby usunąć resztki jedzenia i bakterie z przestrzeni międzyzębowych. Płyn do płukania jamy ustnej o działaniu antybakteryjnym może pomóc ograniczyć osadzanie się płytki nazębnej.

Ważne jest też regularne profesjonalne czyszczenie zębów, które usuwa płytkę i kamień nazębny niemożliwe do usunięcia samą szczoteczką i nicią. Wykonuje je dentysta lub higienistka stomatologiczna, a higienizacja pomaga utrzymać dobrą higienę jamy ustnej.

Odżywiaj się zdrowo i unikaj słodkich produktów i napojów, ponieważ sprzyjają one powstawaniu płytki i kamienia nazębnego.

Rzucenie palenia to kolejny sposób na zmniejszenie ryzyka paradontozy. Palenie może nasilać stan zapalny dziąseł i prowadzić do ich recesji, a także spowalnia gojenie po leczeniu.

Regularne kontrole stomatologiczne i profesjonalne czyszczenie zębów powinny być częścią twojego planu profilaktyki. Wczesne wykrycie choroby może zdecydować o tym, czy uda się uniknąć poważnych powikłań. W codziennej pielęgnacji możesz wspierać zdrowie dziąseł dobrą szczoteczką i dokładnym szczotkowaniem, a w razie wątpliwości zapytaj o radę swojego stomatologa.

Jak leczy się paradontozę?

Leczenie paradontozy zwykle łączy kilka metod: profesjonalne czyszczenie zębów, usunięcie kamienia nazębnego i wygładzenie korzeni (zabieg, podczas którego usuwa się płytkę i kamień spod linii dziąseł, z głębokich kieszonek), antybiotykoterapię oraz inne terapie, takie jak terapia laserowa czy przeszczep tkanki miękkiej.

Higienizacja pomaga usunąć płytkę i kamień nad i pod linią dziąseł, co może zmniejszyć stan zapalny i poprawić kondycję dziąseł.

Usuwanie kamienia i wygładzanie korzeni wykonuje się zwykle w znieczuleniu miejscowym. Pozwala to usunąć osady płytki i kamienia, które mocno przylgnęły pod dziąsłem.

Stosuje się też antybiotyki, aby zwalczyć bakterie w jamie ustnej, a terapia laserowa może pobudzać odbudowę kości. Przeszczepy tkanki miękkiej mogą zastąpić tkankę utraconą z powodu choroby przyzębia.

W trakcie leczenia trzeba też zdecydować, których zębów nie da się już uratować. Jeśli kość wokół zęba jest tak mocno uszkodzona, że nie zapewnia mu wystarczającego oparcia, ząb trzeba usunąć.

W zaawansowanej paradontozie może być konieczny zabieg chirurgiczny, aby uratować zęby i dziąsła.

Jak wygląda przebieg leczenia?

Leczenie zaczyna się od instruktażu prawidłowej pielęgnacji zębów. Pacjent dowiaduje się, jak ważna jest dobra higiena jamy ustnej w zapobieganiu zapaleniu dziąseł. Specjalista pokazuje właściwą technikę szczotkowania oraz sposób korzystania ze szczoteczki i nici dentystycznej, a także z innych pomocy, np. szczoteczek międzyzębowych.

Następnie podczas profesjonalnego czyszczenia usuwa się płytkę i kamień nad i pod linią dziąseł. Często po nim następuje wygładzenie korzeni. Skalerem usuwa się płytkę i kamień spod dziąsła, a specjalnym narzędziem wygładza się szorstkie miejsca na powierzchni korzeni. W niektórych przypadkach przepisuje się też antybiotyki, aby zwalczyć bakterie w jamie ustnej.

Kolejnym krokiem bywa terapia laserowa lub przeszczep tkanki miękkiej, zależnie od rodzaju uszkodzeń zębów i dziąseł. W terapii laserowej energię świetlną kieruje się na problematyczne miejsca, aby pobudzić odbudowę kości i zmniejszyć stan zapalny, a przeszczepy tkanki miękkiej mogą zastąpić utraconą tkankę dziąsła.

Po zakończeniu leczenia efekty utrzymuje się dzięki wspomagającej terapii przyzębia (UPT). Polega ona na stałej kontroli stanu przyzębia i, w razie potrzeby, ponownym usuwaniu osadu.

Na co zwrócić uwagę po leczeniu paradontozy?

Po leczeniu zwróć uwagę na poprawę stanu dziąseł i ustępowanie stanu zapalnego. Dziąsła powinny być mniej wrażliwe, mieć zdrowszy kolor i ściślej przylegać do zębów. Krwawienie podczas szczotkowania lub nitkowania powinno z czasem zanikać.

Aby paradontoza nie wróciła, dbaj o dobrą higienę jamy ustnej i regularnie chodź na wizyty kontrolne.

Regularna higienizacja może też pomóc w wykryciu innych potencjalnych problemów, takich jak próchnica, dzięki czemu można zareagować odpowiednio wcześnie. Jeśli objawy się utrzymują, zawsze zgłoś się do stomatologa.

To może Cię również zainteresować

Zestresowana kobieta siedzi przy laptopie i trzyma się obiema rękami za głowęDieta i styl życia

Jak stres wpływa na twoje zęby

Czy wiesz, jak presja i stres z codziennego życia odbijają się na zębach? Zgrzytanie zębami w nocy, zaciskanie szczęki w ciągu dnia czy sięganie po słodkie przekąski – zęby wciąż przyjmują na siebie napięcie. Sprawdź, co dzieje się w jamie ustnej, gdy towarzyszy ci stres, i jak się przed tym chronić.

Zbliżenie śmiejących się ust z białymi zębami, otoczonych ciemnymi lokamiZdrowie zębów

Próchnica zębów: dlaczego to coś więcej niż dziura w zębie

Próchnica zębów kojarzy się większości z nas z nieprzyjemną wizytą u dentysty i niewielką dziurą w zębie, którą trzeba wypełnić. Czy naprawdę jest to takie proste? W tym artykule wyjaśniamy, jak powstaje próchnica, po czym ją rozpoznać i jak jej zapobiegać. Od ukrytych przyczyn po długofalowe skutki dla zdrowia jamy ustnej – to temat, który zasługuje na twoją uwagę.