Zapalenie korzenia zęba
Zapalenie korzenia zęba powstaje, gdy korzenie zakażają się bakteriami. Przyczyną może być nieleczona próchnica lub choroba dziąseł, przy której bakterie wnikają głęboko w miękkie tkanki i kość w pobliżu korzenia.
Zakażenie wywołuje stan zapalny, który powoduje wrażliwość i ból. Nieleczone może się rozprzestrzeniać na sąsiednie tkanki, a nawet na kość szczęki. Nasilają się wtedy ból, obrzęk, zaczerwienienie i tkliwość w tej okolicy. Bez leczenia w dziąśle przy korzeniu może powstać ropień. Ten rodzaj zapalenia jest szczególnie bolesny i daje silny ból zęba. Aby je wyleczyć, często potrzebne jest leczenie kanałowe.
Zgrzytanie zębami
Zgrzytanie zębami, czyli bruksizm, polega na zaciskaniu zębów podczas snu lub na jawie i obciążaniu stawu skroniowo-żuchwowego. Prowadzi to do silnego ścierania szkliwa i może powodować m.in. nadwrażliwość oraz ból zębów.
Oto możliwe przyczyny nocnego zgrzytania zębami:
- Stres i lęk: stres i napięcie emocjonalne zwiększają aktywność mięśni żucia, co we śnie może objawiać się zgrzytaniem. Osoby napięte w ciągu dnia lub przewlekle zestresowane częściej cierpią na bruksizm.
- Wady zgryzu i ustawienia szczęk: nieprawidłowe ustawienie zębów lub szczęk może zwiększać ryzyko zgrzytania. Gdy zęby nie przylegają do siebie prawidłowo, powstaje nadmierny nacisk i tarcie.
- Zaburzenia snu: niektóre zaburzenia snu, np. bezdech senny lub chrapanie, mogą sprzyjać zgrzytaniu zębami. Zwiększona aktywność mięśni przy tych zaburzeniach prawdopodobnie podnosi ryzyko bruksizmu.
- Alkohol i substancje psychoaktywne: ich spożywanie może nasilać nocne zgrzytanie. Substancje te wpływają na układ nerwowy i zwiększają napięcie mięśni szczęki i twarzy.
- Czynniki genetyczne: uważa się, że w niektórych przypadkach bruksizm może mieć podłoże genetyczne. Jeśli w rodzinie zdarzało się zgrzytanie zębami, ryzyko może być większe.
Zęby mądrości
Ból zęba spowodowany zębami mądrości pojawia się, gdy zęby te przebijają dziąsło lub nie mogą wyrznąć się całkowicie. Nacisk rosnących trzonowców może wtedy prowadzić do obrzęku i stanu zapalnego. Skutkiem bywa ból oraz zakażenie dziąsła lub kości szczęki.
Częściowo wyrznięte zęby mądrości mogą ponadto zatrzymywać resztki jedzenia i inne zanieczyszczenia, co powoduje kolejne dolegliwości. Leżą tak daleko w jamie ustnej, że trudno je dokładnie wyczyścić. Rośnie więc ryzyko powstawania płytki i próchnicy.
Zapalenie miazgi (pulpitis)
Zapalenie miazgi zęba występuje, gdy miazga, w której są nerwy, naczynia krwionośne i inne komórki, ulega zapaleniu po urazie lub zakażeniu. Często powodem jest głęboki ubytek lub uraz, który uszkodził ochronne warstwy szkliwa i zębiny. Bakterie z płytki nazębnej mogą wtedy dotrzeć do miazgi i wywołać zakażenie. Zapalna miazga puchnie i uciska otoczenie, dlatego boli.
Jeśli przyczyną jest zapalenie miazgi, może być konieczne leczenie kanałowe. Polega ono na usunięciu zmienionej tkanki i przywróceniu zdrowia zęba.
Jak złagodzić ból zęba?
Jeśli ból zęba utrzymuje się długo, zasięgnij porady stomatologa. Tylko tak upewnisz się, że wszystkie przyczyny zostaną wyleczone.
Domowe sposoby na ból zęba
Proste sposoby, takie jak zbilansowana dieta z dużą ilością warzyw i owoców, mogą wzmacniać szkliwo oraz wspierać zdrowe zęby i dziąsła. Dostępne bez recepty leki przeciwbólowe, np. ibuprofen lub paracetamol, mogą złagodzić dolegliwości. Przed ich zażyciem zawsze skonsultuj się jednak ze specjalistą.
Kilka domowych sposobów na ulgę w bólu zęba:
Płucz usta ciepłą słoną wodą
Rozpuść łyżeczkę soli w szklance ciepłej wody i płucz usta przez około 30 sekund. Słona woda może zmniejszać stan zapalny i na krótko łagodzić ból.
Użyj olejku goździkowego lub goździka
Nasącz wacik olejkiem goździkowym i delikatnie przyłóż do bolącego miejsca. Olejek zawiera eugenol, substancję o działaniu przeciwbólowym. Uważaj jednak, bo zbyt dużo olejku może podrażniać. Możesz też przygryźć goździk.
Sięgnij po czosnek
Rozgnieć ząbek czosnku na pastę i nałóż na bolący ząb. Czosnek ma właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Zostaw na kilka minut, a potem dokładnie wypłucz usta wodą.
Zimny kompres
Przy obrzęku lub stanie zapalnym w jamie ustnej przyłóż chłodny kompres do bolącego miejsca. Zawiń lód w cienką ściereczkę i delikatnie przyłóż do policzka.
Pij herbatę z szałwii lub rumianku
Szałwia i rumianek działają przeciwzapalnie i mogą pomagać przy bólu zęba. Jeśli nie lubisz ich smaku, odstaw napar do ostygnięcia i użyj go później do płukania ust.
Pamiętaj: domowe sposoby tylko łagodzą objawy. Jeśli ból nie mija, nasila się lub towarzyszy mu obrzęk albo gorączka, umów się do dentysty.
Jak zapobiegać bólowi zęba?
Bólowi zęba zapobiegniesz dzięki właściwej higienie jamy ustnej, regularnej profesjonalnej higienizacji i zbilansowanej diecie. Pomaga dwukrotne szczotkowanie zębów dziennie pastą z fluorem i szczoteczką soniczną Alpine White. Do tego dochodzą codzienne nitkowanie, płukanie ust płynem antyseptycznym i unikanie słodkich przekąsek. Dzięki temu twoje zęby i przyzębie pozostaną zdrowe, a ty unikniesz kosztownego leczenia.
Warto też co najmniej raz w roku zgłosić się do dentysty lub higienistki stomatologicznej na przegląd i profesjonalne czyszczenie zębów. Pozwala to wcześnie wykryć problemy, które mogą prowadzić do bólu. Jeśli nie masz pewności co do stanu swoich zębów, umów się na kontrolę.
Zbilansowana dieta z dużą ilością owoców i warzyw również chroni zęby przed próchnicą, bo dostarcza minerałów potrzebnych do mocnego szkliwa i zdrowych dziąseł.